1 Les paroles d'Agur fils de Jaké, [savoir] la charge que cet homme-là proféra à Ithiel, à Ithiel, [dis-je], et à Ucal.

2 Certainement je suis le plus hébété de tous les hommes, et il n'y a point en moi de prudence humaine.

3 Et je n'ai point appris la sagesse; et saurais-je la science des saints?

4 Qui est celui qui est monté aux cieux, et qui en est descendu? Qui est celui qui a renfermé le vent dans ses poings, qui a serré les eaux dans son manteau, qui a dressé toutes les bornes de la terre? Quel est son nom, et quel est le nom de son fils, si tu le connais?

5 Toute la parole de Dieu est épurée; il est un bouclier à ceux qui ont leur refuge vers lui.

6 N'ajoute rien à ses paroles, de peur qu'il ne te reprenne, et que tu ne sois [trouvé] menteur.

7 Je t'ai demandé deux choses, ne me les refuse point durant ma vie.

8 Eloigne de moi la vanité, et la parole de mensonge; ne me donne ni pauvreté ni richesses, nourris-moi du pain de mon ordinaire.

9 De peur qu'étant rassasié je ne te renie, et que je ne dise : qui est l'Eternel? de peur aussi qu'étant appauvri, je ne dérobe, et que je ne prenne [en vain] le nom de mon Dieu.

10 Ne blâme point le serviteur devant son maître, de peur que [ce serviteur] ne te maudisse, et qu'il ne t'en arrive du mal.

11 Il y a une race de gens qui maudit son père, et qui ne bénit point sa mère.

12 Il y a une race de gens qui pense être nette, et qui toutefois n'est point lavée de son ordure.

13 Il y a une race de gens de laquelle les yeux sont fort hautains, et dont les paupières sont élevées.

14 Il y a une race de gens dont les dents sont des épées, et dont les dents mâchelières sont des couteaux, pour consumer de dessus la terre les affligés et les nécessiteux d'entre les hommes.

15 La sangsue a deux filles, [qui disent] : Apporte, apporte. Il y a trois choses qui ne se rassasient point; il y en a même quatre qui ne disent point; C'est assez :

16 Le sépulcre, la matrice stérile, la terre qui n'est point rassasiée d'eau, et le feu qui ne dit point : C'est assez.

17 L'œil [de celui] qui se moque de son père, et qui méprise l'enseignement de sa mère, les corbeaux des torrents le crèveront, et les petits de l'aigle le mangeront.

18 Il y a trois choses qui sont trop merveilleuses pour moi, même quatre, [lesquelles] je ne connais point;

19 Savoir, la trace de l'aigle dans l'air, la trace du serpent sur un rocher, le chemin d'un navire au milieu de la mer, et la trace de l'homme vers la vierge.

20 Telle est la trace de la [femme] adultère; elle mange, et s'essuie la bouche, puis elle dit : Je n'ai point commis d'iniquité.

21 La terre tremble pour trois choses, même pour quatre, lesquelles elle ne peut porter :

22 Pour le serviteur quand il règne; pour l'insensé quand il est rassasié de viande;

23 Pour la [femme] digne d'être haïe, quand elle se marie; et pour la servante quand elle hérite de sa maîtresse.

24 Il y a quatre choses très-petites en la terre qui toutefois sont bien sages et bien avisées :

25 Les fourmis, qui sont un peuple faible, et qui néanmoins préparent durant l'été leur nourriture.

26 Les lapins, qui sont un peuple sans force, et qui néanmoins font leurs maisons dans les rochers;

27 Les sauterelles, qui n'ont point de Roi, et qui toutefois vont toutes par bandes.

28 L'araignée, qui saisit [les mouches] avec ses pieds, et qui est pourtant dans les palais des Rois.

29 Il y a trois choses qui ont un beau marcher, même quatre, qui ont une belle démarche :

30 Le lion, qui est le plus fort d'entre les bêtes, et qui ne tourne point en arrière pour la rencontre de qui que ce soit;

31 [Le cheval], qui a les flancs bien troussés; le bouc; et le Roi, devant qui personne ne peut subsister.

32 Si tu t'es porté follement en t'élevant, et si tu as mal pensé, mets ta main sur la bouche.

33 Comme celui qui bat le lait, en fait sortir le beurre ; et celui qui presse le nez, en fait sortir le sang; ainsi celui qui presse la colère, excite la querelle.

1 Lời của A-gu-rơ, con trai Gia-kê, Châm ngôn mà người ấy nói ra cho Y-thi-ên và U-canh.

2 Quả thật ta là ngu muội hơn ai hết, Ta không có thông sáng bằng một người.

3 Ta không học được sự khôn ngoan, Và chẳng có được sự tri thức của Đấng Thánh.

4 Ai đã lên trời, rồi lại xuống? Ai đã góp gió trong lòng tay mình? Ai đã bọc nước trong áo mình? Ai lập các giới hạn của đất? Danh người là chi, và tên con trai người là gì? Nếu người biết, hãy nói đi.

5 Các lời của Đức Chúa Trời đều đã thét luyện: Ngài là cái thuẫn đỡ cho người nương cậy nơi Ngài.

6 Chớ thêm chi vào các lời Ngài. E Ngài quở trách ngươi, và ngươi bị cầm nói dối chăng.

7 Tôi có cầu Chúa hai điều; Xin chớ từ chối trước khi tôi thác:

8 Xin dan xa khỏi tôi sự lường gạt và lời dối trá; Chớ cho tôi nghèo khổ, hoặc sự giàu sang; Hãy nuôi tôi đủ vật thực cần dùng,

9 E khi nó đủ, tôi từ chối Chúa, Mà rằng: Đức Giê-hô-va là ai? Và lại kẻo e tôi bị nghèo khổ, ăn trộm cắp, Và làm ô danh của Đức Chúa Trời tôi chăng.

10 Chớ phao vu kẻ tôi tớ cho chủ nó, E nó rủa sả ngươi, và ngươi mắc tội chăng.

11 Có một dòng dõi rủa sả cha mình, Cũng không chúc phước cho mẹ mình.

12 Có một dòng dõi tư tưởng mình thánh sạch, Song chưa được rửa sạch nhơ bởn mình.

13 Có một dòng dõi bộ mặt kiêu hãnh thay, Mí mắt giương cao dường nào!

14 Có một dòng dõi nanh tợ gươm, Hàm răng như dao, Đặng cắn xé những người khó khăn khỏi đất, Và những kẻ nghèo khổ khỏi loài người.

15 Con đỉa có hai con gái, nói rằng: Hãy cho! hãy cho! Có ba sự chẳng hề no đủ, Và bốn điều chẳng nói rằng: Thôi, đủ!

16 Tức là âm phủ, người đờn bà son sẻ, Đất không no đủ nước, Và lửa mà chẳng hề nói: Đủ rồi!

17 Con mắt nhạo báng cha mình, Khinh sự vâng lời đối với mẹ mình, Các con quạ của trũng sẽ móc mắt ấy, Và các chim ưng con sẽ ăn nó đi.

18 Có ba việc lấy làm diệu kỳ cho ta, Và bốn điều mà ta chẳng biết được:

19 Là đường chim ưng bay trên trời; Lối con rắn bò trên hòn đá; Lằn tàu chạy giữa biển, Và đường người nam giao hợp với người nữ.

20 Tánh nết người kỵ nữ cũng vậy: Nàng ăn, rồi nàng lau miệng, Và nói rằng: Tôi có phạm tội ác đâu.

21 Có ba vật làm cho trái đất rúng động, Và bốn điều, nó chẳng chịu nổi được:

22 Là tôi tớ khi được tức vị vua; Kẻ ngu muội khi được no nê đồ ăn;

23 Người đờn bà đáng ghét khi lấy chồng, Và con đòi khi kế nghiệp bà chủ mình.

24 Có bốn vật nhỏ mọn trên trái đất, Song vốn rất khôn ngoan:

25 Con kiến dầu là loại yếu hèn, Lo sắm sẵn vật thực mình trong mùa hạ;

26 Con thỏ rừng dầu là loại không sức lực, Đóng cư sở mình trong hòn đá;

27 Loài cào cào dầu không có vua chúa, Bay ra có từng đám;

28 Con thằn lằn mà người ta lấy tay bắt được, Vẫn ở trong đền vua.

29 Có ba vật điệu đi tốt đẹp, Và bốn vật nước bước xem sang trọng:

30 Sư tử, mạnh hơn hết trong các loài vật, Chẳng lui lại trước mặt loài nào cả;

31 Con ngựa hăng thắng tử tế, con dê đực, Và vua không ai đối địch được.

32 Nếu người có làm ngu dại mà tự cao kiêu ngạo, Và nếu người có ác tưởng, hãy đặt tay che miệng mình.

33 Vì ép sữa làm ra mỡ sữa, Và đánh đập lỗ mũi bèn làm cho phun máu; Cũng vậy trêu chọn giận sanh ra điều tranh cạnh.